Ο καρκινικός πόνος

Πρόκειται για έναν σύνθετο πόνο, ο οποίος μπορεί να είναι αλγαισθητικός, νευροπαθητικός ή ψυχογενής. Μόνο 20% των ασθενών εμφανίζει ένα είδος πόνου. Συνήθως παρουσιάζουν δύο ή περισσότερα είδη ταυτόχρονα. Ο καρκινικός πόνος μπορεί να είναι οξύς, χρόνιος ή χρόνιος με παροξύνσεις ( η συνηθέστερη μορφή). Ο καρκινικός πόνος που δεν ανακουφίζεται μειώνει την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα, τη δραστηριότητα, την όρεξη, την παραγωγικότητα και τη διάθεση για συνέχιση της θεραπείας. Επίσης αυξάνει τα έξοδα του ασθενούς και της οικογένειάς του, το κόστος νοσηλείας, τον αριθμό εισαγωγών στα νοσοκομεία, τη διάρκεια νοσηλείας, τη δυστυχία και την κατάθλιψη.

Ο παροξυσμικός καρκινικός πόνος

Ο παροξυσμικός πόνος αποτελεί παροδική έξαρση του καρκινικού πόνου σε έδαφος σταθερού επίμονου πόνου, ελεγχόμενου αποτελεσματικά με συστηματική λήψη οπιοειδών.

Χαρακτηρίζεται από ταχεία έναρξη (1-3 min , μικρή σχετικά διάρκεια ( κατά μέσο όρο περίπου 30min), ποικίλη ένταση (σοβαρός έως ανυπόφορος) και συχνότητα (1-4 φορές την ημέρα). Ο παροξυσμικός πόνος μπορεί να είναι περιστασιακός, αυτόματος ή να εμφανίζεται κατά το τέλος της δόσης.

Ο περιστασιακός πόνος εμφανίζεται κάτω από προβλεπόμενες καταστάσεις (κίνηση, βήχας, μάσηση, κατάποση, αφόδευση). Ο αυτόματος πόνος εμφανίζεται αιφνιδίως άσχετα με την δραστηριότητα. Πιθανά αίτια αποτελούν ο σπασμός ή η διάταση κοίλων σπλάχνων. Ο πόνος κατά το τέλος δόσης οφείλεται σε ανεπαρκή αναλγητική δοσολογία ή σε μεγάλα μεσοδιαστήματα μεταξύ των δόσεων.

Ο παροξυσμικός πόνος εμφανίζεται στο 65% των ασθενών. Αποτελεί αρνητικό προγνωστικό σημείο, οδηγεί σε μειωμένη φυσική δραστηριότητα, σε υψηλότερα επίπεδα άγχους-κατάθλιψης, σε μικρότερο βαθμό ικανοποίησης των ασθενών, σε περισσότερες επισκέψεις στα νοσοκομεία και σε περισσότερες απρογραμμάτιστες επισκέψεις στα ιατρεία.

κορυφή

Τα αίτια του καρκινικού πόνου

Η συχνότητα εμφάνισης καρκινικού πόνου εξαρτάται από την εστία και το στάδιο της νόσου. Την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης πόνου παρουσιάζουν οι νεοεξεργασίες των οστών, του παγκρέατος και του οισοφάγου ( >80%). Ακολουθούν ο καρκίνος του πνεύμονα, του στόμαχου, των χοληφόρων, του προστάτη, των ωοθηκών, της μήτρας και του μαστού (71-80%). Λιγότερο συχνά (61-70%) εμφανίζουν επώδυνη συμπτωματολογία οι καρκίνοι του στοματοφάρυγγα, εντέρου, νεφρών, ουροδόχου κύστης και εγκεφάλου. Τέλος στο 51-60% των λεμφωμάτων , των λευχαιμιών και των σαρκωμάτων των μαλακών μορίων εμφανίζεται  καρκινικός πόνος.

Αιτίες καρκινικού πόνου αποτελούν η ίδια η νόσος (60-70%), οι θεραπείες της νόσου (20%) , αιτίες με άμεση ή έμμεση σχέση με τη νόσο και τις θεραπείες της (10%) καθώς και αιτίες άσχετες με τη νόσο και τις θεραπείες της (10%).
 

κορυφή

Γενικές αρχές αντιμετώπισης του καρκινικού πόνου

Η θεραπεία πόνου είναι αναπόσπαστο τμήμα ενός πολυδύναμου σχεδίου ολιστικής φροντίδας και πρέπει να είναι ανάλογη της πορείας της νόσου. Βασικός παράγοντας είναι η αποδοχή της περιγραφής, που κάνει ο ασθενής. Χρειάζεται προσεκτική εξέταση και συνεκτίμηση όλων των στοιχείων (ιστορικό, φυσική εξέταση, εργαστηριακές εξετάσεις).

Θα πρέπει να εκτιμώνται όλοι οι παράγοντες: σωματικοί, ψυχολογικοί, κοινωνικοί, πολιτισμικοί, πνευματικοί . Αναγκαία είναι και η περιοδική επανεκτίμηση του ασθενή ενώ πρέπει να γίνεται η αξιολόγηση κάθε είδος πόνου ξεχωριστά.

Οι θεραπευτικές  δυνατότητες που υπάρχουν περιλαμβάνουν τη θεραπεία της υποκείμενης νόσου, φαρμακευτική προσέγγιση, επεμβατική προσέγγιση (αναισθησιολογική, νευροχειρουργική), μη φαρμακευτική- μη επεμβατική προσέγγιση (βελονισμός, TENS, φυσιοθεραπεία, ψυχοθεραπεία κ.λπ.), παρηγορητική (εγχειρήσεις, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία).



  

Οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας.

κορυφή